Witold Kukowski
Biografia
Witold Kukowski urodził się 16 sierpnia 1882 r. w Chełmnie jako syn Józefa, kupca i fabrykanta, i Blandyny z domu Fethke, siostry ks. Józefa Fethke, dziekana i proboszcza w Wielu, oraz Teodory Gulgowskiej, artystki i działaczki kaszubskiej.
Po ukończeniu gimnazjum klasycznego w Bydgoszczy (1903) studiował prawo i ekonomię w Monachium i Berlinie, a następnie pracował w niemieckich bankach.
W 1913 ożenił się z Zofią Ewą Benke, ziemianką z Nowego Dworu. W 1914 otworzył Bank Dyskontowy S.A. w Bydgoszczy, zostając jego większościowym udziałowcem. Bank ten wykupywał liczne przedsiębiorstwa z rąk niemieckich, m.in. drukarnię w Kościerzynie; wznowiono tu polskojęzyczne pismo „Gryf”, a wydawano też pod redakcją „Pomorzanina”. Kukowski wraz z A. Majkowskim, księdzem Dorszyńskim i M. Mokwą był delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu w dniach 3–5 grudnia 1918.
W 1919 r. za cenę 2,5 miliona marek odkupił od Waltera von Schützego dobra ziemskie w Kolibkach, powodując tym samym włączenie do terytorium polskiego majątku położonego na spornym obszarze styku Wolnego Miasta Gdańska i Polski. 12 lutego 1920 r. Kukowski gościł w swoim majątku gen. Józefa Hallera i wojewodę Stefana Łaszewskiego, wracających zza ślubów Polski z morzem w Pucku, wraz z 2 pułkiem szwoleżerów.
Północną część obszaru rozparcelował i utworzył tam letnisko, dzielnicę mieszkalną i kąpielisko w Orłowie. W 1922 został udziałowcem Towarzystwa z Ograniczoną Poręką „Stocznia w Gdyni”. W 1928 przekazał nieodpłatnie ziemię pod budowę stacji kolejowej Orłowo Morskie, a w 1929 oddał grunt pod budowę urzędu pocztowego.
Pełnił obowiązki konsula honorowego Estonii w Wolnym Mieście Gdańsku (1921–1939) i otrzymał Order Krzyża Orła III klasy w 1931.
Został przez Niemców wpisany na „czarną listę wrogów Rzeszy”, uwięziony zaraz po wybuchu wojny i zamordowany w Piaśnicy, a jego rodzina wywieziona została do obozów koncentracyjnych.
W 1946 r. majątek Kukowskich, liczący 364 ha ziemi, został znacjonalizowany na mocy dekretu PKWN, będąc następnie przez kilka lat własnością Marynarki Wojennej. W 1991 r. majątek przejęło miasto Gdynia. Od kilkunastu lat o zwrot własności starają się wnuk Witolda Kukowskiego ze Szwecji, tocząc z miastem spór sądowy, który utrudnia zagospodarowanie dworu i jego otoczenia.