Jan Tomaszewski
Biografia
Jan Tomaszewski urodził się 13 lipca 1867 w Chełmnie w rodzinie Józefa i Teresy z Chrzanowskich.
Ze względu na charakter pracy często zmieniał miejsca zamieszkania; w latach 1900–1918 mieszkał kolejno w Warszawie, Koninie, Wronkach, Hamburgu, Antwerpii, Kaliszu, Bremenhaven i Berlinie. Do Poznania jego rodzina wracała regularnie.
W listopadzie 1918 wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego i Służby Straży i Bezpieczeństwa. Wybuch powstania wielkopolskiego zastał go w Poznaniu. 28 grudnia 1918 na czele patroli Służby Straży i Bezpieczeństwa zajął gmach Prezydium Policji przy pl. Wolności, opuszczony wcześniej przez Niemców. Następnego dnia współdziałał ze skautami i opanował fort Grolmana, zdobywając zapasy broni i mundurów oraz około 250 koni.
Następnie pełnił w forcie funkcję komendanta, zajmując się od 31 grudnia 1918 tworzeniem batalionu powstańczego, który ostatecznie liczył około 400 żołnierzy. 6 stycznia 1919 z jego częścią atakował Ławicę. 9 stycznia przestał pełnić funkcję komendanta fortu i wyruszył z jedną kompanią batalionu na pomoc powstańcom w Gnieźnie. Tam podczas narady dowódców powstańczych został wyznaczony do uderzenia na Żnin czterema kompaniami. Mimo początkowego niepowodzenia, 11 stycznia udało się zająć opuszczone w międzyczasie przez Niemców miasto. Tam przystąpił do organizacji zrębów polskiej władzy oraz kolejnych oddziałów powstańczych.
21 stycznia 1919 dostał nominację na kapitana i objął dowództwo łabiszyńskiego odcinka frontu północnego (przejściowo podlegał mu też odcinek szubiński). Dowodził na tym odcinku w okresie ofensywy niemieckiej i walk o linię Noteci. W czasie bitwy pod Rynarzewem w dniach 16–18 lutego 1919 jego żołnierze załamali ofensywę niemiecką, m.in. zdobywając pociąg pancerny przeciwnika. Po podpisaniu rozejmu w Trewirze z dniem 28 lutego 1919 oddał dowództwo swojego odcinka porucznikowi Ignacemu Mielżyńskiemu. Następnie zamieszkał w Poznaniu. Na początku 1940 roku został wywieziony przez Niemców do Częstochowy. Przypuszczalnie zmarł tam w 1942 roku.
Żoną była Olga Wilkońska, z którą miał synów Zygmunta i Jana oraz córkę Halinę.
Napisał wspomnieniową książkę Walki o Noteć (Żnin-Łabiszyn-Szubin-Rynarzewo). Rok 1918/1919, wydaną przez Katolicką Spółkę Akcyjną w Poznaniu w 1930 roku.