Brygida Maria Kürbis

historyczka i wydawczyni źródeł, mediewistka
11.09.1921 05.11.2001 Chełmno

Biografia

Brygida Maria Kürbis (Brygida Kürbisówna; ur. 11 września 1921 w Chełmnie, zm. 5 listopada 2001 w Poznaniu) – polska historyczka i wydawczyni źródeł, mediewistka specjalizująca się w źródłoznawstwie, dziejach historiografii i kulturze średniowiecza polskiego na tle europejskim.

Lata młodości: Urodziła się jako druga córka niemieckiego kupca Ericha Kürbisa i polskiej nauczycielki Kazimiery z domu Szuchmielskiej. Po narodzinach młodszej córki rodzina przeprowadziła się do Wolnego Miasta Gdańska. Edukację początkowo odbywała w Tczewie, a następnie w gdańskim Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej, gdzie pracowała wówczas jej matka. Naukę szkolną ukończyła maturą wiosną 1939. Plany studiów w Poznaniu przerwał wybuch II wojny światowej. Matkę Brygidy aresztowało Gestapo; zmarła w 1942 w Ravensbrück, a Brygidę poprzez rodzinę ojca wysłano do Jeleniej Góry, gdzie pracowała w fabryce.

W 1944 podjęła studia w zakresie historii i romanistyki na Uniwersytecie Albrechta i Ludwika we Fryburgu. Uczestniczyła w wykładach m.in. Martina Heideggera i Gerda Tellenbacha. Po zakończeniu wojny przebywała przez krótki czas w obozie przejściowym w Reichenau, skąd wiosną 1946 powróciła do Polski i podjęła studia historyczne na Uniwersytecie Poznańskim, które ukończyła w 1949, otrzymując magisterium.

Drogę naukową Kürbis rozpoczęła od asystentury w Seminarium Historycznym UP u profesora Kazimierza Tymienieckiego zaraz po ukończeniu studiów. Od tego czasu była związana z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W kwietniu 1951 uzyskała doktorat na podstawie pracy Studia nad Kroniką Wielkopolską (1952), habilitowała się w 1957 – książką Dziejopisarstwo wielkopolskie XIII i XIV wieku (1959).

Prawo wykładania (venia legendi) uzyskała w 1960. Za dyrekcji Henryka Łowmiańskiego pełniła funkcję sekretarza naukowego Instytutu Historii UAM w Poznaniu. Od 1969 kierowała Zakładem Nauk Pomocniczych Historii (potem Źródłoznawstwa i Nauk Pomocniczych Historii) Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza do odejścia na emeryturę we wrześniu 1991. Profesor nadzwyczajny została w 1970. W 1998 została członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. Największym jej dorobkiem były edycje źródeł w serii Monumenta Poloniae Historica oraz Monumenta Sacra Polonorum, a także przygotowanie rozdziałów do prac zbiorowych poświęconych historii Wielkopolski oraz publikacje w Słowniku starożytności słowiańskich i Patrimoine litteraire européen.

Profesor Brygida Kürbis jest autorką ponad 340 prac naukowych, zyskując międzynarodowe uznanie. Jej działalność w zakresie tłumaczeń przyczyniła się do upowszechnienia ważnych zabytków średniowiecznego piśmiennictwa i religijności. Słynęła z nowatorskiego podejścia do źródeł historycznych, traktowanych jako wytwory kultury i odzwierciedlających intencje ich twórców. Szczególną uwagę poświęcała Kadłubkowi, kronikarzowi Wincentemu zwanemu Kadłubkiem. W latach 1957–1997 wspólnie z Gerardem Labudą i Aleksandrem Gieysztorem redagowała Studia Źródłoznawcze.

Została pochowana na Cmentarzu Junikowo w Poznaniu, w Alei Zasłużonych.

Życie prywatne: Rodziny nie założyła. Prywatnie wyróżniała się głęboką religijnością. W PRL należała do mniejszości profesury historyków UAM nienależącej do PZPR. W latach 80. XX w. była zaangażowana w działalność Solidarnościową.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Opracowała edycje źródeł w serii Monumenta Poloniae Historica oraz Monumenta Sacra Polonorum.
Kierowała Zakładem Nauk Pomocniczych Historii/Źródłoznawstwa i Nauk Pomocniczych Historii UAM (1969–1991).
Doktorat uzyskana w 1952, habilitacja w 1957; venia legendi w 1960.
Profesor nadzwyczajny od 1970; członek korespondent PAU w Krakowie (1998).
Autorka ponad 340 prac naukowych; współredagowała Studia Źródłoznawcze w latach 1957–1997.

Ciekawostki

W latach 1957–1997 redagowała Studia Źródłoznawcze razem z Gerardem Labudą i Aleksandrem Gieysztorem.
Została pochowana na Cmentarzu Junikowo w Poznaniu (Aleja Zasłużonych).
W PRL należała do mniejszości profesury historyków UAM nie należącej do PZPR.

Udostępnij